Şirket yoluyla tarım arazi bölünmesi uygulaması, yasaların öngördüğü asgari büyüklük sınırlarını aşmak ve arazileri fiilen bölmek amacıyla kullanılan bir yöntemdir. Ancak Yargıtay, bu tür işlemleri kamu düzenine aykırı bulmakta ve iptal etmektedir.
⚖️ Yargıtay Kararları ve Hukuki Değerlendirme
📌 Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2023/1093 E., 2024/1618 K.
Bu kararda, tarla vasfındaki taşınmazların davalı tarafından davacılara paylı olarak devri, mahkemece kabul edilmiştir. Ancak, Konya Valiliği Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü, bu işlemin 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’na aykırı olduğunu belirterek, bölünemez büyüklük kuralının ihlal edildiğini ve işlemin iptalini talep etmiştir. Mahkeme, kamu düzenine aykırılık nedeniyle işlemi iptal etmiştir.
📌 Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2023/1683 E., 2024/1610 K.
Bu kararda, 52 davacı, tarla vasfındaki taşınmazlarda inanç sözleşmesi yapıldığını iddia ederek tapu iptali ve tescil talebinde bulunmuştur. Davalı, davayı kabul etmiş ve mahkeme, davalı beyanına dayanarak davayı kabul etmiştir. Ancak, işlemin 5403 sayılı Kanun’a aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiştir.
🛑 Hukuki Sonuçlar ve Riskler
•5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, tarım arazilerinin asgari büyüklüklerin altına bölünmesini yasaklamaktadır. Bu yasağa rağmen yapılan bölünmeler, kamu düzenine aykırı kabul edilmekte ve iptal edilmektedir.
•Şirket yoluyla bölünme, bu yasağı dolanma amacı taşıdığından, Yargıtay tarafından muvazaalı işlem olarak değerlendirilmekte ve iptal edilmektedir.
•İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlükleri, bu tür işlemlere karşı yargılamanın iadesi yoluna gidebilmekte ve işlemlerin iptalini talep edebilmektedir.
✅ Öneriler
•Tarım arazilerinde yatırım yaparken, 5403 sayılı Kanun’un hükümlerini dikkate almalı ve asgari büyüklük sınırlarına uygun hareket etmelisiniz.
•Şirket kurarak arazi bölünmesi gibi işlemler, yasal riskler taşıdığından, bu tür yöntemlerden kaçınılmalıdır.
•Hukuki danışmanlık, tarım arazileriyle ilgili işlemlerde uzman bir avukattan destek almanız, ileride doğabilecek hukuki sorunları önleyecektir.