Mahkeme yoluyla tarım arazilerinin bölünmesi ve bu işlemlerin iptali konusunda Yargıtay’ın verdiği kararlar, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nun hükümleri doğrultusunda şekillenmektedir. Bu kanun, tarım arazilerinin belirli bir büyüklüğün altına bölünmesini yasaklamakta ve kamu düzenine aykırı işlemlerin iptaline olanak tanımaktadır.
⚖️ Önemli Yargıtay Kararları
- Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2023/1683 E., 2024/1610 K.
Bu kararda, tarla vasfındaki taşınmazlarda inanç sözleşmesi yapıldığı iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescil davası kabul edilmiş, ancak İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, bölünemez büyüklük kuralına aykırı olarak yapılan bu işlemin iptalini talep etmiştir. Mahkeme, kamu düzenine aykırılık nedeniyle işlemi iptal etmiştir. - Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2021/1131 E., 2021/983 K.
Bu kararda, sulanabilir tarım arazisi vasfındaki bir taşınmazda, inançlı işlem hukuksal sebebine dayalı olarak yapılan tapu iptali ve tescil talebi reddedilmiştir. Mahkeme, 5403 sayılı Kanun uyarınca bu tür arazilerin bölünerek paydaş adedinin artırılamayacağını belirterek davanın reddine karar vermiştir. - Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2021/8534 E., 2023/996 K.
Bu kararda, valiliğin kamu yararı adına yargılamanın yenilenmesini talep etme hakkının bulunduğu kabul edilmiştir. Bu, kamu düzenine aykırı işlemlerde idarenin müdahale yetkisini vurgulamaktadır.
🛑 Hukuki Sonuçlar ve Riskler
•5403 sayılı Kanun, tarım arazilerinin asgari büyüklüklerin altına bölünmesini yasaklamaktadır. Bu yasağa rağmen yapılan bölünmeler, kamu düzenine aykırı kabul edilmekte ve iptal edilmektedir.
•Mahkeme yoluyla bölünme, bu yasağı dolanma amacı taşıdığından, Yargıtay tarafından muvazaalı işlem olarak değerlendirilmekte ve iptal edilmektedir.
•İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlükleri, bu tür işlemlere karşı yargılamanın iadesi yoluna gidebilmekte ve işlemlerin iptalini talep edebilmektedir.
✅ Öneriler
•Tarım arazilerinde yatırım yaparken, 5403 sayılı Kanun’un hükümlerini dikkate almalı ve asgari büyüklük sınırlarına uygun hareket etmelisiniz.
•Mahkeme yoluyla arazi bölünmesi gibi işlemler, yasal riskler taşıdığından, bu tür yöntemlerden kaçınılmalıdır.
•Hukuki danışmanlık, tarım arazileriyle ilgili işlemlerde uzman bir avukattan destek almanız, ileride doğabilecek hukuki sorunları önleyecektir.